Siz Hayal Edin Biz Yapalım...

İnsanoğlunun yazılı tarihinden de çok daha eskidir sembolizm. Yazılı sistemlerin icat edilmesinin çok öncelerinden itibaren duvar yazıları, işlemeler, heykelcilik ve dizimcilik ile (Stonehenge örneğinde olduğu gibi) insanlar kendilerini, inançlarını ifade etmenin en manidar, en isabetli ve en sanatsal yollarını aramışlardır. Bu sembolizm deryasının içinden öne çıkan bazı unsurlar vardır ki kültürlerin ve dillerin sınırlarını aşmış, birbirleriyle iletişim dahi kurmamış diyarların ortak noktaları olmuşlardır. İşte hayat ağacı burada devreye girer.

Hayat Ağacı Nedir?

Farklı kültürlerdeki yansımaları dizayn unsurlarından ötürü farklı olsa da hayat ağacı; ağaç figürünün biçimi ve özelliklerinden yola çıkılarak tıpkı insanın kendi ömründe başarmaya çalıştığı gibi gittikçe daha yükseğe kollarını açarak uzanmaya çalışması, boy atması ve kök salması metaforları ile birleştirilmek suretiyle çeşitli başarılara ulaşma ivmesini temsil eder. Ölümsüzlük, bereket, sağlık gibi anlamlar çağlar boyu hayat ağacına atfedilen alt metinlerden yalnızca birkaçıdır.


Farklı Kültürlerde Hayat Ağacı

Özellikle İskandinav ve Avrupa kültürlerinde hayat ağacı diğer anlamlarından ziyade birleştirici, bütünleştirici nitelik taşır. İskandinav mitolojisinde "Dünya Ağacı" (The World Tree / Yggdrasil) olarak adlandırılan bu sembol, dallarında farklı türlerin farklı habitatlar içerisinde fakat aynı gövde ve köke bağlı olarak yaşadığı evreni sembolize eder. Hristiyanlık, Musevilik gibi semavi dinlerde ise hayat ağacı metaforu cennet bahçelerinin merkez noktası veya yasak elmanın yetiştiği ağaç olarak yerleşmiştir.

İlk hayat ağacı betimlemelerine yaklaşık olarak M.Ö. 3.000 civarından itibaren Asur ve Hitit mühürlerinde, çeşitli Mezopotamya kültürlerinin gündelik hayatta kullandıkları çeşitli nesnelerde rastlanmıştır. Aynı sembol olduğu noktasında tartışmalar bulunsa da M.Ö. 6.000 civarından kalma ana tanrıça figürünün göbek kısmında bereketi simgeleyen bir bitki imgesine rastlanmıştır.

Hayat Ağacı Mitinin Türk Kültüründeki Yeri

Tıpkı diğer kültürlerde olduğu gibi Türkler de hayat ağacını kendi yaşam şartlarına özgün biçimde yorumlamışlardır. Bilindiği üzere eski Türklerde kutup yıldızı büyük öneme sahiptir. Türk mitolojisine göre hayat ağacının en üst dalında kutup yıldızı bir meyve kisvesi ile yer alır; tanrı ile dünyayı birbirine bağlarken kültürümüzde atların bağlandığı demir kazık işlevini tanrı nezdinde görür. Yöre, yurt, yerleşme, aile, boy kavramları buradan türeyip gelişmiştir.

Whatsapp Sipariş